MẪU GƯƠNG SÁM HỐI – Lm Gioan B. Nguyễn Văn Hào

27/11/2018

Mùa Chay là mùa đặc biệt dành cho sự trở về của người biết ăn năn sám hối. Ăn năn sám hối bắt đầu từ nội tâm, từ cõi lòng và rồi quyết tâm trở về với Chúa. 
Trong lịch sử cứu độ, có nhiều tấm gương của lòng sám hối, chúng ta nêu lên ở đây ba nhân vật tiêu biểu : Đavít, Phê-rô và Phao-lô.
a) Cựu ước : Vua Đavít
Sách Samuel quyển thứ hai kể về vua Ðavít phạm tội ngoại tình với Bát Seva, vợ của tướng Urigia. Sau khi phạm tội, vua Ðavít cố tình che đậy tội lỗi của mình. Nhà vua gọi Urigia đang ở ngoài chiến trường về nhà với vợ. Vua tính toán là khi Bát Seva có sinh con, thiên hạ sẽ nói đó là con của Urigia. Tướng Urigia không biết âm mưu đó của Đavit. Nên khi Đavít nói với Urigia là “hãy xuống nhà” (hiểu ngầm là để ‘ăn ở với vợ’), nhưng ông cứ ở lại trong Đền nhà vua. Cuối cùng, Đavit dùng thủ đoạn đẩy Urigia ra ngoài trận địa, vị tướng đã tử trận. Thiên Chúa sai ngôn sứ Nathan đến thức tỉnh lương tâm của nhà vua (2 Sm 12,1-15). Ý thức tội lỗi đã phạm, vua Ðavít liền sám hối, trở về với Chúa. Nhà vua thốt lên: Tôi đã đắc tội với Thiên Chúa(2 Sm 12,13). Vua tỏ lòng ăn năn sám hối về tội lỗi đã phạm. Điều đáng lưu ý ở đây là thái độ “khiêm tốn” của Đavít và ngài nhấn mạnh đã “đắc tội với Chúa”. Thánh vịnh 51 bộc bạch tâm tình sám hối và truyền thống cho rằng vua Đavit là tác giả.
“Lạy Thiên Chúa, xin lấy lòng nhân hậu xót thương con,
mở lượng hải hà xoá tội con đã phạm.
Xin rửa con sạch hết lỗi lầm
tội lỗi con, xin Ngài thanh tẩy.
Vâng, con biết tội mình đã phạm, lỗi lầm cứ ám ảnh ngày đêm.
Con đắc tội với Chúa, với một mình Chúa,
dám làm điều dữ trái mắt Ngài…”.
b) Tân Ước : Phê-rô và Phao-lô, hai vị thánh của lòng sám hối
+ Phêrô,vị tông đồ trưởng, thường xuyên ở bên Chúa Giêsu và được Ngài tín nhiệm trao gởi chìa khóa Nước Trời. Nhưng đời sống của ngài có những vấn vương tội lỗi. Tin Mừng thuật lại, chỉ sau phút tuyên xưng đức tin để đời : “Thày là Đức Ki-tô” (Mc 8,29 ; Mt 16,16 thêm “Con Thiên Chúa hằng sống”), thì Phê-rô đã bị Chúa Giêsu quở là “Satan hãy xéo đi” (Mc 8,33), vì ông có ý ngăn cản Chúa Giêsu lên Giêrusalem chịu nạn. Trong trình thuật Thương khó, Phêrô ngủ trong vườn cây dầu lúc Chúa hấp hối (Mt 26,40). Ông rút gươm chém đứt tai tên đầy tớ vị thượng tế (Mt 26,51). Tội lớn hơn cả, phải chăng là ba lần ông chối Chúa.
Chúa thức tỉnh ký ức của Phêrô bằng tiếng gà gáy và ánh mắt tha thứ nhân từ. Ông sám hối bằng những giọt nước mắt hối hận : “Phêrô ra ngoài khóc lóc thảm thiết” (Lc 22,62). Với những tội kể trên, Phêrô rõ ràng là người đã biết đến kinh nghiệm sa ngã và, theo Tin Mừng Luca, ông đã hối hận.
Sau biến cố Phục sinh, Phêrô đã khác hẳn. Ông được biến đổi trở nên mới mẻ và mạnh mẽ. Vì thế, kinh nghiệm đầu tiên mà Thánh Phêrô chia sẻ cho cộng đoàn Giáo hội sơ khai đó là kinh nghiệm sám hối. Ngài nói với những người đầu tiên trở lại: “Anh em hãy sám hối, và mỗi người hãy chịu phép rửa nhân danh Ðức Giêsu Kitô, để được ơn tha tội và anh em sẽ nhận được ân huệ là Thánh Thần” (Cv 2,37)[6]. Sau khi đã ăn năn sám hối, thánh Phêrô đã thể hiện vai trò tông đồ trưởng với tinh thần trách nhiệm cao và đã chu toàn sứ mạng thủ lãnh Giáo hội Công giáo. Để rồi cuối cùng chịu đóng đinh tại Rôma làm sáng lên hình ảnh của một niềm tin bất khuất vào Con Thiên Chúa hằng sống. Nhờ sám hối Phêrô đã nên thánh.
+ Phao-lô, trước khi là tông đồ nổi tiếng, đã là một người khét tiếng trong dư luận cộng đoàn tín hữu sơ khai. Khi còn thuộc nhóm Pharisiêu, Phaolô kiêu ngạo, cứng lòng và bách hại các tín hữu. Khi nghe đến tên ông thì mọi người phải chạy trốn. Ông là kẻ bách hại đạo Chúa Ki-tô trước bất cứ ai. Ông ghét đạo đã đành, lại còn tự nguyện xin lệnh đi bắt tất cả những người theo Đạo nữa. Sách Công vụ kể : “Ông Saolô vẫn còn hằm hằm đe doạ và giết chóc các môn đệ Chúa, nên đã tới gặp thượng tế xin thư giới thiệu đến các hội đường ở Ðamát, để nếu thấy những người theo Đạo, bất luận đàn ông hay đàn bà, thì bắt trói giải về Giêrusalem” (Cv 9, 1-2). Quả thật, Phaolô cũng là người trải qua kinh nghiệm tội lụy.
Với biến cố trên đường Đa-mát và nhờ ăn năm sám hối, Phao-lô được đổi mới hoàn toàn. Ngài có được kinh nghiệm sống trong tình yêu lòng nhân từ và tha thứ của Ðấng đã quật ngã mình trên đường bách hại Đạo Chúa. Với kinh nghiệm được biến đổi, Thánh Phaolô cho rằng sám hối là “lột bỏ con người cũ và mặc lấy con người mới” (Ep 4,22). Và với Ngài, con người mới đã được biến đổi trong ân sủng : “ Phàm ai ở trong Đức Kitô đều là thọ tạo mới. Cái cũ đã qua, và cái mới đã có đây rồi”(2 Cor 5,17). Theo ngài, sám hối là hòa giải, là làm hoà với Thiên Chúa(x. 2 Cr 5,18). Được tình yêu của Chúa chiếm hữu và biến đổi, Phaolô trở thành Tông đồ dân ngoại. Ngài đã đi nhiều nơi thành lập nhiều cộng đoàn. Giáo Hội được mở rộng và phát triển nhờ sự dấn thân loan báo Tin Mừng của thánh nhân[7]. Có người nhận định rằng Phaolô đã trở nên mẫu người không ai theo kịp về việc xây dựng Giáo hội. Tung hoành ngang dọc trên những cánh đồng dân ngoại để mỗi ngày đem về cho Chúa các tâm hồn. Cuối cùng, cũng tại Rôma, Phaolô đã bị tử đạo vì Đức Ki-tô để làm chứng cho tình yêu và hiến mạng sống vì Tin mừng. Nhờ sám hối Phaolô cũng đã nên thánh.
Mùa Chay là mùa ăn năn sám hối để được làm hòa với Thiên Chúa. Làm hòa với Thiên Chúa thì chúng ta được Thiên Chúa thứ tha mọi tội lỗi. Chúng ta không thể có sám hối đích thực, nếu chúng ta không có ơn Chúa, nếu chúng ta thiếu sự khiêm nhường. Đó chính là tâm tình phải có để có thể ăn năn sám hối đích thực.

 


Liên quan khác