SỐNG ĐỨC ÁI HUYNH ĐỆ TRONG ĐỜI SỐNG CỘNG ĐOÀN
ĐỨC ÁI – LINH HỒN CỦA CỘNG ĐOÀN ĐAN TU VÀ CHỨNG TÁ CỦA TIN MỪNG
“Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em.” (Ga 15,12)
Lm. Gioan Kim Khẩu – Nguyễn Văn Nam, O.Cist.
Dẫn nhập
Trong đời sống đan tu, cầu nguyện, phụng vụ, lao động và trung thành với Tu luật là những yếu tố thiết yếu. Tuy nhiên, tất cả những điều ấy cần được thấm nhuần bởi đức ái.
Thánh Gioan nhắc nhở: “Nếu ai nói: ‘Tôi yêu mến Thiên Chúa’ mà lại ghét anh em mình, người ấy là kẻ nói dối” (1Ga 4,20).
Lời Chúa mời gọi mỗi đan sĩ nhìn lại cách mình đối xử với những người đang cùng chung sống. Bởi lẽ, tình yêu dành cho Thiên Chúa không chỉ được diễn tả trong nhà nguyện, nhưng còn phải trở thành sự cảm thông, tôn trọng và phục vụ anh em.
Đời sống cộng đoàn chính là nơi đức ái được thử thách, thanh luyện và trưởng thành.
1. ĐỨC ÁI HUYNH ĐỆ LÀ GÌ?
Theo Giáo lý Hội Thánh Công giáo, đức ái là nhân đức đối thần, nhờ đó chúng ta yêu mến Thiên Chúa trên hết mọi sự và yêu thương tha nhân vì lòng mến Chúa (x. GLHTCG, số 1822).
Đức ái không chỉ là tình cảm tự nhiên dành cho những người hợp tính tình hoặc có cùng sở thích. Đó là tình yêu bắt nguồn từ Thiên Chúa và được thực hiện theo mẫu gương Đức Giêsu Kitô.
Trong đời sống đan tu, đức ái huynh đệ được thể hiện qua việc đón nhận anh em với những khác biệt và giới hạn của họ, biết quan tâm đến nhu cầu của người khác và sẵn sàng hy sinh vì ích chung.
Tuy nhiên, yêu thương không có nghĩa là dễ dãi hoặc bỏ qua mọi sai lầm. Đức ái chân thật luôn đi đôi với sự thật, công bằng và trách nhiệm.
Yêu thương theo Tin Mừng không phải là tìm điều thuận tiện cho mình, nhưng là biết tìm điều tốt cho anh em.
2. ĐỨC KITÔ – MẪU MỰC CỦA TÌNH YÊU HUYNH ĐỆ
Đức Giêsu không chỉ giảng dạy về tình yêu, nhưng còn thể hiện tình yêu ấy bằng chính cuộc đời Người.
Trong bữa Tiệc Ly, Người đã cúi xuống rửa chân cho các môn đệ (x. Ga 13,1–15). Hành động ấy cho thấy tình yêu đích thực luôn gắn liền với sự khiêm nhường và phục vụ.
Người còn truyền dạy: “Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em” (Ga 15,12).
Đối với người đan sĩ, noi gương Đức Kitô không nhất thiết là thực hiện những việc phi thường, nhưng là biết kiên nhẫn với người khó tính, cảm thông với anh em yếu đuối và âm thầm phục vụ mà không đòi hỏi được ghi nhận.
Đặc biệt, việc cùng tham dự Thánh Thể nhắc nhở các đan sĩ rằng tình yêu được cử hành trong phụng vụ phải được tiếp nối bằng đời sống bác ái hằng ngày.
Không thể thực sự yêu mến Đức Kitô mà lại thờ ơ trước những nhu cầu và đau khổ của anh em.
3. ĐỨC ÁI TRONG LINH ĐẠO BIỂN ĐỨC – XITÔ
Trong Tu luật, chương 72, thánh Biển Đức trình bày lòng nhiệt thành tốt lành như một con đường dẫn các đan sĩ đến sự sống đời đời.
Ngài mời gọi anh em biết kính trọng nhau, kiên nhẫn chịu đựng những yếu đuối của nhau, quan tâm đến lợi ích người khác và yêu thương nhau bằng tình huynh đệ chân thành.
Tinh thần ấy được tiếp nối trong truyền thống Xitô. Thánh Bênađô Clairvaux nhấn mạnh hành trình thanh luyện tình yêu, giúp con người vượt qua tính ích kỷ để ngày càng yêu mến Thiên Chúa và tha nhân cách quảng đại hơn.
Trong đời sống đan viện, đức ái được thể hiện qua những hành động rất bình thường: một lời hỏi thăm chân thành, sự giúp đỡ trong công việc, chăm sóc anh em đau yếu hoặc biết nhường nhịn khi có bất đồng.
Những việc ấy có thể nhỏ bé, nhưng khi được thực hiện với tình yêu, chúng góp phần xây dựng một cộng đoàn thực sự mang tinh thần Tin Mừng.
Giá trị của đời sống huynh đệ không chỉ nằm ở những điều lớn lao, nhưng còn ở cách chúng ta yêu thương nhau trong những việc nhỏ mỗi ngày.
4. NHỮNG THÁCH ĐỐ VÀ CON ĐƯỜNG NUÔI DƯỠNG ĐỨC ÁI
Đời sống cộng đoàn không tránh khỏi những khó khăn. Sự khác biệt về tuổi tác, tính tình, quan điểm và cách làm việc đôi khi dẫn đến hiểu lầm hoặc căng thẳng.
Đặc biệt, tính tự ái, ganh tị, định kiến, nói xấu và thiếu kiên nhẫn có thể làm tổn thương tình huynh đệ.
Để nuôi dưỡng đức ái, mỗi đan sĩ cần thực hành những điều cụ thể:
- Biết lắng nghe: Tôn trọng ý kiến và hoàn cảnh của anh em, tránh phán xét vội vàng.
- Biết kiên nhẫn: Đón nhận những giới hạn của người khác với lòng cảm thông.
- Biết xin lỗi và tha thứ: Không nuôi dưỡng oán giận, nhưng tìm kiếm sự hòa giải chân thành.
- Biết phục vụ: Sẵn sàng giúp đỡ anh em, nhất là những người đau yếu, cao tuổi hoặc gặp khó khăn.
- Biết sửa lỗi trong bác ái: Nói sự thật với lòng tôn trọng, nhằm giúp anh em trưởng thành.
Tha thứ không có nghĩa là che giấu sai phạm hoặc bỏ qua công bằng. Đức ái đòi hỏi sự thật và trách nhiệm, đồng thời mở ra con đường chữa lành.
Viện phụ và những người hữu trách có trách nhiệm đặc biệt trong việc hướng dẫn cộng đoàn bằng sự khôn ngoan, công bằng và lòng bác ái. Tuy nhiên, mỗi thành viên đều có phần trách nhiệm đối với tình huynh đệ.
Đức ái bắt đầu từ chính mình, qua cách suy nghĩ, lời nói và hành động đối với anh em.
5. ĐỨC ÁI HUYNH ĐỆ – CHỨNG TÁ TIN MỪNG GIỮA THẾ GIỚI
Đức Giêsu khẳng định: “Mọi người sẽ nhận biết anh em là môn đệ của Thầy ở điểm này: là anh em có lòng yêu thương nhau” (Ga 13,35).
Đối với đời sống Xitô, chứng tá Tin Mừng không nhất thiết được thể hiện qua những hoạt động lớn lao bên ngoài.
Một cộng đoàn biết chăm sóc người đau yếu, nâng đỡ người gặp khó khăn, tôn trọng người cao tuổi và chân thành đón nhận nhau đã trở thành một dấu chỉ sống động của tình yêu Thiên Chúa.
Giữa một thế giới còn nhiều chia rẽ và cô đơn, đời sống huynh đệ chân thành có sức thuyết phục đặc biệt.
Người ta có thể không hiểu hết ý nghĩa của đời sống chiêm niệm, nhưng có thể nhận ra giá trị của một cộng đoàn biết sống yêu thương.
Chứng tá đẹp nhất của cộng đoàn đan tu không chỉ là những công trình đã thực hiện, nhưng còn là tình yêu thương mà các thành viên dành cho nhau.
KẾT LUẬN – ĐỨC ÁI LÀ LINH HỒN CỦA CỘNG ĐOÀN
Đời sống đan tu không chỉ là hành trình tìm kiếm Thiên Chúa, nhưng còn là hành trình học yêu thương và nên thánh cùng anh em.
Một cộng đoàn có thể có cơ sở vật chất tốt, tổ chức chặt chẽ và những sinh hoạt phụng vụ trang nghiêm. Tuy nhiên, nếu thiếu tình huynh đệ chân thành, cộng đoàn ấy vẫn chưa diễn tả đầy đủ vẻ đẹp của đời sống thánh hiến.
Vì thế, mỗi đan sĩ được mời gọi không ngừng thanh luyện trái tim để biết yêu thương anh em bằng chính tình yêu đã lãnh nhận từ Đức Kitô.
Đức ái huynh đệ không phải là yêu thương anh em vì họ hoàn hảo, nhưng là yêu thương họ ngay trong những giới hạn của họ, như Đức Kitô đã yêu thương chúng ta.
Ước gì mỗi cộng đoàn Biển Đức – Xitô thực sự trở thành một gia đình thiêng liêng, nơi mọi người cùng lớn lên trong tình yêu, sự hiệp thông và lòng trung thành với ơn gọi.
——————————————–
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Kinh Thánh: Ga 13,1–15.34–35; Ga 15,9–17; 1Ga 4,7–21; 1Cr 13,1–13; Rm 12,9–21.
- Giáo lý Hội Thánh Công giáo: Số 1822–1829, về nhân đức đối thần đức ái.
- Công đồng Vatican II: Sắc lệnh Perfectae Caritatis, số 15, về đời sống chung và tình huynh đệ.
- Thánh Gioan Phaolô II: Tông huấn Vita Consecrata (1996), số 41–45.
- Thánh Biển Đức: Tu luật Thánh Biển Đức, chương 2, 7, 35, 36 và 72.
- Thánh Bênađô Clairvaux: De diligendo Deo (Về việc yêu mến Thiên Chúa).