LỜI CHÚA CHIẾC LA BÀN

26/12/2018

  1. Luật Chúa hướng dẫn
  2. Đức Giêsu Kitô – Ngôi Lời Thiên Chúa

       KẾT


 

Vp. Giuse Khang Tiên

Từ thuở xa xưa, con người đã biết nhìn xem sao trời để định hướng đi, hoặc nhìn hướng gió theo mùa để biết phương hướng. Đến thể kỷ 12, người Trung Quốc đã phát minh ra la bàn dùng để định hướng trên đất liền hay giúp đi biển đúng hướng. Xã hội ngày càng văn minh, máy móc càng tối tân hiện đại, việc chế la bàn tìm ra phương hướng trong hành tinh trái đất nhỏ bé này quả là quá dễ. Nhưng để có một “la bàn thiêng liêng” thì không dễ chút nào, nên đã có biết bao người bị lầm đường lạc lối… Vậy con người cần một “la bàn thiêng liêng” để hướng dẫn. La bàn đó là chính Chúa hay Lời Chúa. 
Đọc Kinh Thánh, người ta lấy làm thích thú khi nghe chuyện người Do Thái hành trình trong sa mạc 40 năm: “Đức Chúa đi đằng trước họ, ban ngày có cột mây dẫn đường, ban đêm có cột lửa soi sáng, nên họ có thể đi ban ngày lẫn ban đêm” (Xh 13,21). Câu chuyện Giáng Sinh cũng sinh động không kém: ngôi sao lạ dẫn đường cho các đạo sĩ đến nơi Hài Nhi Giêsu sinh hạ (x. Mt 2,10). 
Tuy nhiên, để tiếp tục dẫn dắt dân Chúa, Thiên Chúa dùng Lời Ngài được mặc khải trong Kinh Thánh qua các ngôn sứ và cuối cùng là chính Đức Giêsu – Ngôi Lời nhập thể: “Thưở xưa, nhiều lần nhiều cách, Thiên Chúa phán dạy cha ông chúng ta qua các ngôn sứ; nhưng vào thời sau hết này, Thiên Chúa đã dạy chúng ta qua Thánh Tử” (Dt 1,1-2). 
Nhưng Lời Chúa mang lại cho con người những hiệu quả nào? Theo Christophe de Dreuille, Lời Chúa mang lại cho con người bốn hiệu quả sau đây:
– Lời Chúa làm cho chúng ta thành những con người, theo hình ảnh Đấng Tạo Hóa. 
– Lời Chúa làm cho chúng ta thành những khách hành hương.
– Lời Chúa làm cho chúng ta thành những ngôn sứ. 
– Lời Chúa làm cho chúng ta thành những người con của Chúa [1] .

 Theo đề tài của bài này, chúng ta có thể trình bày: Lời Chúa làm cho chúng ta thành những khách hành hương. Quả thật, theo giáo huấn của Công Đồng Vatican II, Giáo Hội như một cuộc hành trình về quê trời [2]  vì “quê hương chúng ta ở trên trời” (Pl 3,20). Khách hành hương cần sự hướng dẫn, như vịnh gia đã nói: “Lời Chúa là ngọn đèn soi cho con bước, là ánh sáng chỉ đường con đi” (Tv 119,105). Vậy dù trong bất cứ trường hợp nào, con người cần đến sự hướng dẫn của Chúa. Dưới đây xin được phác họa hai điểm sau:

1. Luật Chúa hướng dẫn.

2. Đức Giêsu – Kitô, Ngôi Lời Thiên Chúa.

1. Luật Chúa hướng dẫn

Từ thưở xa xưa, những quốc gia được xem là văn minh khi có hệ thống pháp luật được thiết lập vững chắc. Ngày nay cũng vậy, xã hội càng hiện đại, luật lệ càng được áp dụng cách triệt để hơn. Luật lệ được thiết lập để bảo vệ con người chứ không phải lấy mất tự do con người. Con người yêu mến luật bởi vì luật làm cho xã hội trật tự hơn, quyền con người được bảo toàn hơn. Đây là sự thật, không ai sống trên đời này lại phủ nhận giá trị của luật lệ. 
Cũng vậy, ngay từ thuở khai sinh Israel, người ta quan niệm Lời Chúa như là luật và quy tắc cho đời sống. Thời giao ước Sinai, Môisê đại diện Thiên Chúa đã ban cho dân “hiến chương tôn giáo và luân lý” gồm tóm trong mười “Lời”, đó là Thập Giới (x. Xh 20,1-17; Đnl 5,6-22). Có lẽ chính vì thế, dân tộc Do Thái được đánh giá là dân tộc văn minh, dù là dân tộc nhỏ bé, họ giữ lòng trung tín với Thiên Chúa và trở thành một dân tộc danh giá trước các dân tộc khác. 
Sở dĩ dân Do Thái buộc phải tuân giữ luật, vì đó chính là Lời Chúa. Cũng chính vì vậy mà các nhà hiền triết đã nhìn thấy nguồn mạch hạnh phúc nơi đó: 
“Kẻ chú tâm vào lời Chúa dạy sẽ gặp chuyện tốt lành,
người đặt niềm tin vào ĐỨC CHÚA thật hạnh phúc dường bao” (Cn 16,20).
Vậy, luật là phần chính yếu trong nhiệm cục tôn giáo chuẩn bị Israel đón nhận sự cứu rỗi. Chính những đòi hỏi của luật, cho dù có vẻ gắt gao, vẫn là một hồng ân, vì chúng có mục đích biến Israel thành dân tộc khôn ngoan tuyệt vời (x. Đnl 4,5-8) và cho họ thông hiệp với ý muốn của Thiên Chúa. Chúng tạo nên một ngôi trường cứng rắn để tập cho “dân tộc cứng đầu” ấy quen với đời sống thánh thiện mà Thiên Chúa mong chờ nơi họ [3] .

Trong thực tế cuộc sống, đã biết bao người tự dẫn lối theo phương cách của mình, và họ đã bị lạc lối. Họ không biết rằng, lời ngôn sứ Giêrêmia đã nói: “Lạy ĐỨC CHÚA, con biết rằng: Con đường mình đi, người ta không làm chủ, bước chân mình tiến, lữ khách không thể định đoạt” (Gr 10,23). Bất cứ người nào cố chấp trong đường hướng của mình đều sẽ bị thất vọng nếu không chấp nhận sự trợ giúp của Thiên Chúa.

Về điều này, thánh Grégoire de Nysse diễn tả: Khi con người dựa vào chính mình, nó sẽ chỉ là một con người phiêu bạt, lang thang trong thế giới này, chao đảo và điêu đứng, bước đi vô định hướng. Tất cả những cố gắng bước tới đều làm nó kiệt quệ vô ích, không khác gì người bước đi trên cát, không thể trèo lên cao mà chỉ thụt xuống[4].Để trách lầm lạc này, con người cần một chiếc “la bàn thiêng liêng” là chính luật Chúa để hướng dẫn con người đi đúng hướng.

 Vậy luật (Torah) hướng dẫn đời sống dân Chúa trong mọi lãnh vực. Những qui luật luân lý, đặc biệt nổi bật trong Thập Giới gợi lên những đòi hỏi căn bản của lương tâm con người với một sự chính xác và vững chắc mà các triết gia ngoại giáo thời thượng cổ đã không luôn luôn đạt được [5]. Origène đã khuyên môn đệ của mình là Grégoire de Césarée từ bỏ tìm kiếm triết học để đi sâu vào tìm hiểu Kinh Thánh là nguồn cội của mọi sự khôn ngoan[6] . 
Ngày nay, giới trẻ thường chạy theo những trào lưu tư tưởng mới. Jean-Paul Sartre một thời đã lôi kéo giới trẻ theo học thuyết vô thần của mình. Thế nhưng, chủ nghĩa vô thần ngày càng mất uy tín và không còn đứng vững nữa. Các giáo thuyết mới xuất hiện khắp nơi, nhất là ở Châu Mỹ, nhưng rồi cũng chỉ nhất thời. Vậy họ khác nào người đi biển mà không mang theo la bàn, hay quá tự tin vào ý nghĩ chủ quan của mình mà không cần đến “la bàn thiêng liêng” đang sẵn có để hỗ trợ họ. Cho nên, những điều vững chắc nhất là kinh nghiệm của con người, đã mấy ngàn năm nay tin vào Lời Chúa trong Kinh Thánh, đã dẫn đường và mang lại hạnh phúc cho con người dương thế.

 2. Đức Giêsu Kitô – Ngôi Lời Thiên Chúa

Không biết Thánh Kinh là không biết Chúa Kitô (thánh Giêrônimô). Vậy người ta biết gì về Đức Giêsu Kitô – Ngôi Lời Thiên Chúa ?
Từ Ngôi Lời, tiếng Pháp gọi là “Verbe”, tiếng Latin “Verbum”, hai từ này được sử dụng để dịch từ “Logos” trong tiếng Hy Lạp. Theo tin mừng Gioan, từ này được xác định là Đức Giêsu Kitô: “Ngôi Lời là Thiên Chúa” (Ga 1,1).
Đức Giêsu Kitô – Ngôi Lời Thiên Chúa, nên Lời của Ngài được xem như đường hướng dẫn con người: “Thầy là đường, là sự thật và là sự sống” (Ga 14,6). “Chúa Kitô là đường nói với chúng ta: ‘con muốn đi đâu? Thầy là con đường. Con muốn đến đâu? Thầy là sự thật. Con muốn ở đâu? Thầy là sự sống’. Vậy với tất cả vững tâm, chúng ta hãy bước đi trên đường; và nếu ở bên ngoài con đường, chúng ta hãy lo sợ gặp những cạm bẫy; vì trên đường, quân thù không dám tấn công – con đường chính là Đức Kitô; nhưng nếu đi ngoài con đường sẽ bị kẻ thù giăng bẫy. Đường của chúng ta, đó chính là Đức Kitô trong sự khiêm hạ của Người” (thánh Augustinô, bài giảng 142)[7] . Đức Kitô là chiếc la bàn, không những chỉ cho con người đi đúng hướng, mà còn tránh được mọi cản trở để con người tiến về mục tiêu nhanh hơn.

Khi Nguyên Tổ phạm tội, con người mất ơn nghĩa Chúa, nhưng nhờ Đức Giêsu, nhân loại được giao hòa với Thiên Chúa. Quả thế, Ngài là con đường dẫn đưa nhân loại đến với Thiên Chúa Cha, như thánh Phaolô nói: “Thật vậy, trong Đức Kitô, Thiên Chúa đã cho thế gian giao hòa với Người. Người không còn chấp tội nhân loại nữa, và giao cho chúng tôi công bố lời hòa giải” (2Cr 5,19). Nơi khác, thánh Phaolô nói tiếp: “Cũng như muốn nhờ Người mà làm cho muôn vật được hòa giải với mình. Nhờ máu Người đổ ra trên Thập Giá, Thiên Chúa đã đem lại bình an cho mọi loài dưới đất và muôn vật trên trời” (Cl 1,20). Là con đường, Đức Giêsu giao hòa nhân loại với Thiên Chúa Cha, điều đó cũng có nghĩa là đưa con người trở về tình trạng hạnh phúc ban đầu. Và qua Đức Giêsu, con người sẽ bước vào cõi phúc vĩnh hằng mà Thiên Chúa hứa ban cho nhân loại. 
Các thánh Giáo Phụ đã có công lớn trong việc giảng dạy và nghiên cứu Lời Chúa, những tư tưởng của các ngài đóng vai trò quan trọng trong việc hướng dẫn dân Chúa. Công Đồng Vatican II đã khẳng định rằng: “Giáo Hội đã luôn tôn kính Thánh Kinh như chính Thân Thể Chúa, nhất là trong Phụng Vụ Thánh, Giáo Hội không ngừng lấy bánh ban sự sống từ bàn tiệc Lời Chúa cũng như từ bàn tiệc Mình Chúa Kitô để ban phát cho các tín hữu. Cùng với Thánh Truyền, Thánh Kinh đã và đang được Giáo Hội xem như là qui luật tối cao hướng dẫn dức tin, được Thiên Chúa linh ứng và đã được ghi chép một lần cho muôn đời[8] .” Vậy, Lời Chúa và giáo huấn của Giáo Hội luôn khẳng định tầm quan trọng của Đức Giêsu, Ngài vừa là mẫu gương vừa là đường dẫn lối cho nhân loại. Qua Bí Tích Thánh Thể, Ngài trở nên nguồn ân sủng, để từ đó, nhân loại lãnh nhận hết ơn này đến ơn khác.
Tóm lại, qua luật Chúa và giáo huấn của Ngài, con người được hướng dẫn đường đi nước bước để có những quyết định khôn ngoan và tránh những cạm bẫy trong cuộc sống. Qua các Bí Tích, con người được dồi dào ân sủng và trở nên nghĩa tử trong Đức Kitô. Nhờ đó, con người đảm bảo phần phúc lộc là sự sống đời đời trên thiên đàng mà Thiên Chúa hứa ban.

KẾT

Trong thực tế cuộc sống, Lời Chúa được đón nhận bằng những cách thức khác nhau: tất cả đều “nghe”, nhưng chỉ những người “hiểu” (x. Mt 13,23) hoặc “tiếp nhận” (Mc 4,33) hoặc “giữ” Lời đó (Lc 8,15) mới thấy Lời Chúa sinh hoa trái trong họ. Cũng thế, cuối bài giảng trên núi, khi vừa công bố Luật mới, Đức Giêsu đối chiếu số phận của những kẻ nghe Lời Chúa và đem ra thực hành với số phận của những kẻ nghe Lời Chúa mà không đem ra thực hành (x. Mt 7, 24.26; Lc 6,47.49): một bên thì giống như ngôi nhà được xây trên đá; bên kia xây trên cát . Vậy ai đã nghe lời Chúa rồi bỏ qua, thì bị xếp vào hạng người “xây nhà trên cát[9] ”. Còn ai nghe và thực hành Lời Chúa mới được xem như người “Xây nhà trên đá”, “la bàn thiêng liêng” giúp con người đi đúng hướng mà mình muốn đến, và nắm chắc phần rỗi mà Thiên Chúa hứa ban cho kẻ “khôn ngoan và trung tín khi chủ về mà còn tỉnh thức”.
Vậy những kẻ nghe Lời Chúa, họ phải dành cho Lời Chúa một sự đón tiếp tin tưởng và khôn ngoan trong lòng. Dưới khía cạnh mạc khải và nguyên tắc của đời sống, Lời Chúa là ánh sáng đối với họ (Tv 119,105). Dưới khía cạnh lời hứa, Lời Chúa là một bảo đảm cho tương lai [10]. Như la bàn đưa người ta đến đích điểm, Lời Chúa dẫn đưa con người đến bờ bến hạnh phúc thiên đàng.
Về phần những người phục vụ Lời Chúa, họ có thể cung cấp cách hữu hiệu cho dân Thiên Chúa của ăn Lời Chúa có sức soi sáng tâm trí, tăng cường ý chí, thiêu đốt lòng người ta yêu mến Thiên Chúa [11]. Vậy tất cả giáo sĩ, nhất là các linh mục Chúa Kitô và những ai thi hành chính đáng việc phục vụ Lời Chúa với tư cách là phó tế hoặc giảng viên giáo lý, cần phải khắng khít với Thánh Kinh bằng việc chuyên cần đọc sách thánh và học hỏi kỹ càng; nếu không sẽ có người trong họ trở thành “kẻ giảng dạy Lời Thiên Chúa bên ngoài luống công, vì bên trong không nghe lời đó” (thánh Augustinô), trong khi họ phải thông truyền những kho tàng vô tận của Lời Chúa cho các tín hữu đã được giao phó cho họ[12] . Họ được xem như đã có trong tay la bàn, thì cũng cũng biết cách giúp người khác đi đúng hướng. Những gì họ lãnh nhận nhưng không thì hãy cho nhưng không. Đó là dấn thân phục vụ nhân loại vì phần rỗi anh chị em mình.

—————————————————————
SÁCH THAM KHẢO :
1. Điển ngữ thần học Thánh Kinh, tập II, Giáo Hoàng học viện, Đàlạt, 1974.
2. Công Đồng Vatican II, Senatus Sài Gòn xuất bản, 1969.
3. Christophe de DREUILLE, Nuôi sống mình bằng Lời Chúa (Nourris-toi de la Parole de Dieu), Bản dịch của Fr. Marie Bảo Tịnh O.Cist., 2013.
4. Giorgio ZEVINI, Lectio Divina trong cộng đoàn Kitô hữu, bản dịch của GB. Nguyễn Tiến Dũng, 2013

 

 

 


Liên quan khác